Zabytki i historia Pomorza

Strona Zdzisława Skrago

Pomiędzy ulicami Starowiejską i Mickiewicza Zagórska Struga tworzy uskok wodny i naturalny jaz. Teren ten w przeszłości miał duże znaczenie gospodarcze. Potok był źródłem energii a dogodne warunki terenowe spowodowały powstanie zakładu rzemieślniczego. Wybudowano jaz, utworzono staw i postawiono kuźnię wodną. Pierwsza wzmianka o niej pochodzi z  1603 roku. W latach 1648 - 1664 kuźnia należała do patrycjuszy gdańskich, później przez półtora wieku była własnością rodziny Hildebrandtów.  W XVIII wieku Andrzej Hildebrandt wystawił klasycystyczny dwór określany mianem Dworu pod Lipami z uwagi na to, że obsadzony był dorodnymi lipami. Hildebrandtowie byli właścicielami kompleksu do 1829 roku.

Od połowy XIX wieku zmieniali się często właściciele posesji. Mimo to na przestrzeni wielu lat teren ten zawsze był wykorzystywany do różnorakiej działalności gospodarczej. Istniały w tym miejscu wspomniana już kuźnia, tartak, a po 1887 roku zamontowana została turbina wodna do produkcji energii elektrycznej wykorzystywanej w zakładzie obróbki drewna. W okresie międzywojennym funkcjonował jeszcze tartak. Po wojnie okresowo istniała tam masarnia i skład opałowy. Wiele jednak budynków gospodarczych takich jak: spichlerz, stodoła, chlew, czy stajnia rozebrano. Staw zasypano, zachował się jedynie zdewastowany dwór.

W połowie lat dziewięćdziesiątych XX wieku obszar ten postanowiono zrewitalizować. Dawny charakter przemysłowy tej części Rumi zamieniony został na rekreacyjno-wypoczynkowy. Wyremontowano dwór, zbudowano jaz na potoku, utworzono staw z dwoma wyspami i wybudowano młyn z śródsiębiernym kołem młyńskim. Przed młynem wyeksponowane zostały kamienne żarna. Wokół założono park krajobrazowy z alejkami spacerowymi, altaną,  mostkiem nad Zagórska Strugą oraz pomostem. W dworze ma siedzibę Miejski Dom Kultury a w młynie Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie. W ten sposób Rumia uzyskała nawiązujące do historycznej przeszłości urokliwe miejsce, odwiedzane często przez jej mieszkańców.

Fot. fot. Zdzisław Skrago (CC BY-NC-ND 3.0 PL)

Bibliografia

Historia Rumi. Od pradziejów do 1945 roku, Rumia 2012 r.

A Sadłowski, Kuźnica rumska i jej dworek, www.rumia.edu.pl